پژوهشی با مشارکت دکتر سید ایمان میرعمادی، عضو هیئت علمی دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف، به همراه مصطفی خوشباش و محمدمهدی سعیدیان، در نشریه علمی معتبر Research Policy منتشر شده است. این مقاله که در سال ۲۰۲۳ انتشار یافته، بررسی می‌کند چگونه همکاری پلتفرم‌ها با توسعه‌دهندگان مستقل می‌تواند بر نوآوری و استقبال کاربران از کنسول‌های بازی تأثیر بگذارد.
پلتفرم‌های دیجیتال فقط محصول یک شرکت نیستند. برای نمونه، موفقیت کنسول‌های پلی‌استیشن، ایکس‌باکس و نینتندو به بازی‌هایی نیز وابسته است که استودیوهای گوناگون برای آن‌ها تولید و منتشر می‌کنند. مجموعه این بازی‌سازان، ناشران و شرکت مالک پلتفرم، یک «اکوسیستم پلتفرمی» را شکل می‌دهد. پرسش اصلی مقاله این است: آیا بازتر کردن این اکوسیستم به روی شرکت‌های بیرونی، به جذب کاربران بیشتر منجر می‌شود؟
زایندگی؛ حلقه اتصال نوآوری و جذب کاربران
مفهوم کلیدی پژوهش «زایندگی» (Generativity) است؛ یعنی توانایی یک پلتفرم برای شکل دادن به محصولات مکمل متنوع و پاسخ دادن به نیازها و سلیقه‌های متفاوت کاربران. در صنعت بازی، این ظرفیت می‌تواند در عرضه بازی‌هایی با ژانرها و ترکیب‌های گوناگون دیده شود. بنابراین، مسئله فقط افزایش تعداد بازی‌ها نیست؛ تنوع تجربه‌هایی که اکوسیستم می‌تواند فراهم کند نیز اهمیت دارد.
نویسندگان برای آزمودن این رابطه، داده‌های ۸۹۶۰ بازی را در شش کنسول از نسل‌های هفتم و هشتم بررسی کرده‌اند: پلی‌استیشن ۳ و ۴، ایکس‌باکس ۳۶۰ و وان، وی و وی‌یو. داده‌ها دوره ۲۰۰۵ تا ۲۰۲۱ و سه بازار آمریکا، اروپا و ژاپن را پوشش می‌دهد. پژوهش با تحلیل آماری این داده‌ها، رابطه میان میزان مشارکت شرکت‌های بیرونی در ساخت و انتشار بازی، تنوع محصولات و پذیرش پلتفرم از سوی کاربران را سنجیده است.
چرا باز بودن پلتفرم اهمیت دارد؟
یافته‌ها نشان می‌دهد هرچه پلتفرم‌ها در بخش توسعه و انتشار بازی بیشتر به شرکت‌های بیرونی میدان دهند، ظرفیت تولید تجربه‌های متنوع در آن‌ها افزایش می‌یابد. این «زایندگی» نیز به نوبه خود با استقبال بیشتر کاربران از کنسول ارتباط دارد. به بیان دیگر، بخشی از اثر مثبت نوآوری باز بر پذیرش پلتفرم از مسیری غیرمستقیم می‌گذرد: ورود ایده‌ها و توانایی‌های بیرونی، افزایش تنوع بازی‌ها و در نهایت جذاب‌تر شدن پلتفرم برای مخاطبان.
نتیجه دیگر به تفاوت کاربران مربوط است. تنوع بازی‌ها برای افرادی که دیرتر به خرید یک کنسول روی می‌آورند، اهمیت بیشتری دارد. این گروه معمولاً ترجیح می‌دهند پلتفرمی را انتخاب کنند که مجموعه‌ای گسترده‌تر از بازی‌ها داشته باشد و خطر انتخاب نامناسب را کاهش دهد. در مقابل، کاربران اولیه ممکن است بیشتر به تازگی فناوری و تجربه‌های نو توجه کنند.
فناوری پیچیده‌تر، نیاز بیشتر به همکاری
پژوهش همچنین نشان می‌دهد پیچیده‌تر شدن فناوری کنسول‌ها، تولید بازی و خلق محصولات متنوع را دشوارتر می‌کند؛ بااین‌حال، اثر مثبت همکاری با توسعه‌دهندگان بیرونی بر زایندگی در پلتفرم‌های پیچیده‌تر قوی‌تر است. به همین دلیل، دسترسی مناسب به ابزارهای توسعه و کاهش موانع همکاری می‌تواند به استفاده بهتر از ظرفیت نسل‌های جدید سخت‌افزار کمک کند.
البته نویسندگان تأکید دارند باز بودن بی‌حدومرز همیشه مطلوب نیست. صاحبان پلتفرم باید میان جذب مشارکت‌کنندگان، حفظ انگیزه نوآوری، مدیریت رقابت و کنترل کیفیت تعادل برقرار کنند.
پیام اصلی مقاله برای صنعت بازی آن است که موفقیت یک کنسول تنها به قدرت سخت‌افزاری وابسته نیست؛ شیوه مدیریت روابط با بازی‌سازان و ناشران نیز در شکل‌گیری ارزش و جذب مخاطب نقش دارد. این نتایج از بازار کنسول‌های بررسی‌شده به دست آمده و تعمیم آن به دیگر پلتفرم‌ها به پژوهش بیشتری نیاز دارد.
دانلود نسخۀ کامل مقاله
نظرات کاربران