مرکز تحقیقات بازیهای دیجیتال بنیاد ملی بازیهای رایانه‌ای (دایرک) با انتشار گزارش «بازی‌خیزهای ۱۴۰۲»، تصویری داده‌محور از وضعیت مصرف بازیهای دیجیتال در پنج استان تهران، خراسان رضوی، فارس، خوزستان و اصفهان ارائه کرده است. این گزارش با بررسی شاخص‌هایی همچون تعداد بازیکنان، پلتفرم‌های مورد استفاده، بازیهای محبوب، مدت‌زمان بازی، رفتارهای مرتبط با تماشای بازی و الگوهای خرید، به شناسایی تفاوت‌ها و شباهت‌های مصرف بازیهای دیجیتال در این استان‌ها می‌پردازد.
«نسخۀ کامل گزارش در انتهای صفحه قابل دانلود است».
به گزارش روابط عمومی بنیاد ملی بازیهای رایانه‌ای، مرکز تحقیقات بازیهای دیجیتال (دایرک) دومین نسخه از مجموعه گزارش‌های «بازی‌خیزها» را با عنوان «بازی‌خیزهای ۱۴۰۲؛ هم‌سنجی مصرف بازیهای دیجیتال در استان‌های تهران، خراسان رضوی، فارس، خوزستان و اصفهان» منتشر کرده است.
این گزارش با هدف ارائه شناختی دقیق‌تر از وضعیت مصرف بازیهای دیجیتال در استان‌های پرمصرف کشور تدوین شده و تلاش می‌کند با کنار هم قرار دادن شاخص‌های جمعیت‌شناختی، رفتاری و اقتصادی، تصویری جامع‌تر از ویژگی‌های بازیکنان و ترجیحات آن‌ها ارائه دهد.
در این پژوهش، بازیهای دیجیتال صرفاً به‌عنوان یک فعالیت سرگرمی‌محور در نظر گرفته نشده‌اند، بلکه مصرف بازی به‌مثابه مجموعه‌ای از عادت‌ها، انتخاب‌ها و مناسبات مرتبط با فناوری، محتوا و بازار مورد بررسی قرار گرفته است.
تهران پیشتاز تعداد بازیکنان؛ خراسان رضوی دارای بالاترین نسبت بازیکن
بر اساس یافته‌های گزارش «بازی‌خیزهای ۱۴۰۲»، استان تهران با حدود ۵ میلیون و ۳۷۰ هزار بازیکن بیشترین تعداد بازیکنان را در میان پنج استان مورد بررسی به خود اختصاص داده است. پس از تهران، خراسان رضوی با ۲ میلیون و ۸۸۰ هزار بازیکن، فارس با یک میلیون و ۶۸۰ هزار بازیکن، خوزستان با یک میلیون و ۶۱۰ هزار بازیکن و اصفهان با یک میلیون و ۵۴۰ هزار بازیکن قرار دارند.
با این حال، بررسی نسبت بازیکنان به جمعیت هر استان، تصویر متفاوتی ارائه می‌کند. در این شاخص، خراسان رضوی با نسبت ۴۱ درصدی بازیکنان به جمعیت استان در جایگاه نخست پنج استان قرار دارد. این نسبت در تهران ۳۷٫۶ درصد، فارس ۳۲٫۸ درصد، خوزستان ۳۱٫۸ درصد و اصفهان ۲۸٫۶ درصد برآورد شده است.
یافته‌های گزارش همچنین نشان می‌دهد که سهم زنان از جمعیت بازیکنان در خوزستان به ۴۰٫۶ درصد می‌رسد که بالاترین سهم در میان پنج استان مورد مطالعه است. از سوی دیگر، میانگین سن بازیکنان در تهران ۳۱٫۴ سال برآورد شده که از میانگین کشوری ۲۹٫۳ سال بالاتر است.
موبایل، پلتفرم غالب بازی؛ تفاوت استان‌ها در مصرف بازیهای ایرانی
یکی دیگر از محورهای مهم این گزارش، بررسی پلتفرم‌های مورد استفاده بازیکنان است. بر اساس داده‌های ملی سال ۱۴۰۲، ۹۴٫۵ درصد بازیکنان کشور از موبایل برای بازی استفاده می‌کنند؛ درحالی‌که سهم استفاده از کنسول ۳۲٫۸ درصد و رایانه ۱۹٫۵ درصد است. البته بسیاری از بازیکنان به‌صورت هم‌زمان از چند پلتفرم استفاده می‌کنند.
در میان پنج استان مورد بررسی، تهران با سهم ۴۰٫۹ درصدی بازیکنان کنسولی، بالاترین میزان استفاده از کنسول را به خود اختصاص داده است. این استان همچنین بیشترین سهم بازیکنان چندپلتفرمی را دارد.
در بخش مصرف بازیهای موبایلی ایرانی نیز تفاوت‌هایی میان استان‌ها مشاهده می‌شود. بر اساس گزارش، ۶۶٫۲ درصد بازیکنان موبایلی خوزستان بازی ایرانی انجام می‌دهند؛ درحالی‌که این نسبت در تهران ۵۰٫۴ درصد است.
همچنین بررسی فهرست بازیهای پرطرفدار نشان می‌دهد که بازیهای فوتبالی در هر پنج استان در صدر قرار دارند و «آمیرزا» تنها عنوان ایرانی حاضر در میان بازیهای پرطرفدار این استان‌هاست.
بازیکنان کدام استان بیشتر بازی می‌کنند؟
گزارش «بازی‌خیزهای ۱۴۰۲» در بخش دیگری به بررسی مدت‌زمان بازی و عادت‌های بازیکنان پرداخته است.
بر اساس این یافته‌ها، میانگین زمان بازی در کشور ۸۳ دقیقه در روز است. در میان پنج استان مورد مطالعه، بازیکنان تهران با میانگین ۹۰ دقیقه و خوزستان با ۸۹ دقیقه در روز، بیشترین مدت‌زمان بازی را به خود اختصاص داده‌اند. این میزان در اصفهان ۷۸ دقیقه، فارس ۶۷ دقیقه و خراسان رضوی ۶۶ دقیقه برآورد شده است.
در بخش تماشای بازی دیگران نیز تفاوت‌های قابل توجهی مشاهده می‌شود. درحالی‌که میانگین کشوری تمایل به تماشای بازی دیگران ۴۱٫۴ درصد است، این نسبت در خوزستان به ۵۱ درصد می‌رسد؛ بالاترین میزان در میان پنج استان بررسی‌شده.
این گزارش همچنین نشان می‌دهد که تماشای بازی دیگران همچنان تا حد زیادی به‌صورت حضوری انجام می‌شود و بخش مهمی از مخاطبان، بازی دیگران را از نزدیک دنبال می‌کنند.
تصویری از بازار مصرف بازیهای دیجیتال در استان‌ها
بررسی رفتارهای اقتصادی بازیکنان و الگوهای خرید نیز از دیگر بخش‌های مهم گزارش «بازی‌خیزهای ۱۴۰۲» است.
بر اساس یافته‌های گزارش، با در نظر گرفتن خرید نرم‌افزار بازی، کنسول و لوازم جانبی، حدود ۲۶٫۹ درصد بازیکنان کشور در سال ۱۴۰۲ خریدار محصولات مرتبط با بازی بوده‌اند.
در این گزارش، اندازه بازار مصرف بازیهای دیجیتال کشور در سال ۱۴۰۲ حدود ۷۰ هزار و ۶۶۳ میلیارد تومان برآورد شده است. همچنین برآورد اندازه بازار استان تهران به حدود ۱۶ هزار و ۲۲۳ میلیارد تومان می‌رسد.
بررسی ترکیب هزینه‌کرد بازیکنان نشان می‌دهد که در سطح کشور، ۶۵ درصد ارزش بازار به سخت‌افزار و ۳۵ درصد به نرم‌افزار اختصاص دارد. نکته قابل توجه اینکه با وجود استفاده ۹۴٫۵ درصد بازیکنان کشور از موبایل، سهم نرم‌افزار بازیهای موبایلی از ارزش کل بازار حدود ۷ درصد است؛ موضوعی که تفاوت میان گستردگی استفاده از یک پلتفرم و سهم اقتصادی آن را نشان می‌دهد.
البته گزارش تأکید می‌کند که به دلیل محدودیت حجم نمونه‌های استانی و گستردگی بازه‌های اطمینان، تفاوت‌های کوچک میان استان‌ها و برآوردهای اقتصادی آن‌ها نباید به‌عنوان رتبه‌بندی قطعی تفسیر شوند.
از «نمای باز» تا دومین نسخه گزارش «بازی‌خیزها»
مجموعه گزارش‌های «بازی‌خیزها» نخستین بار بر مبنای داده‌های پیمایش مصرف بازیهای دیجیتال سال ۱۳۹۶ منتشر شد. نسخه جدید این مجموعه بر پایه داده‌های پیمایش ملی مصرف بازیهای دیجیتال سال ۱۴۰۲ تدوین شده است؛ همان پیمایشی که گزارش «نمای باز ۱۴۰۲» نیز بر اساس آن انتشار یافته است.
یکی از تغییرات قابل توجه نسبت به نسخه پیشین، جابه‌جایی جایگاه استان‌ها از نظر تعداد بازیکنان است. خراسان رضوی که در گزارش سال ۱۳۹۶ در رتبه چهارم قرار داشت، در گزارش جدید پس از تهران به دومین استان از نظر شمار بازیکنان تبدیل شده است.
همچنین در نسخه جدید، شاخص‌هایی همچون تماشای بازی دیگران، مراجعه به گیم‌نت، آشنایی با نظام رده‌بندی سنی اسرا و برخی تجربه‌های مرتبط با محیط‌های آنلاین به بررسی‌ها اضافه شده‌اند.
پشتوانه آماری گزارش؛ پیمایش بیش از ۲۰ هزار نفر در کشور
داده‌های گزارش «بازی‌خیزهای ۱۴۰۲» از پیمایش ملی مصرف بازیهای دیجیتال استخراج شده‌اند. گردآوری داده‌های این پیمایش در ابتدای سال ۱۴۰۳ انجام شده، اما تمامی پرسش‌ها ناظر بر رفتار مصرف بازیهای دیجیتال در سال ۱۴۰۲ بوده‌اند.
در این پیمایش با ۶۵۲۱ خانوار، شامل ۲۰ هزار و ۹۵۱ نفر، تماس گرفته شد و وضعیت اعضای خانوارها مورد بررسی قرار گرفت. از میان این خانوارها، ۳۰۴۲ خانوار دست‌کم یک بازیکن داشتند و از هر خانوار، یک بازیکن برای پرسشگری تفصیلی انتخاب شد.
طراحی پرسش‌نامه، تعیین حجم و ساختار نمونه و نظارت بر اجرای پژوهش بر عهده مرکز تحقیقات بازیهای دیجیتال (دایرک) بوده و اجرای میدانی آن را مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران (ایسپا) انجام داده است.
این گزارش با هدف پشتیبانی از تصمیم‌گیری‌های داده‌محور، برای مدیران و سیاست‌گذاران حوزه بازیهای دیجیتال و صنایع فرهنگی، شرکت‌ها و استودیوهای بازیسازی، ناشران بازی، پژوهشگران، دانشجویان و مراکز مطالعاتی و افکارسنجی تهیه شده است.
انتشار دومین نسخه از مجموعه «بازی‌خیزها» گامی در مسیر شناخت دقیق‌تر تفاوت‌های جغرافیایی مصرف بازی در ایران و فراهم کردن بستری برای پژوهش، برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری مبتنی بر داده در صنعت بازیهای دیجیتال کشور به شمار می‌رود.
نسخه کامل گزارش «بازی‌خیزهای ۱۴۰۲» از «اینجا» قابل دریافت است.
نظرات کاربران